Kasten öldürmeye teşebbüs, Türk Ceza Hukuku’nda en ağır suçlardan birisidir. Bu suç tipinin hangi koşullarda oluştuğu, cezası ne kadar olduğu ve hangi durumlarda uygulandığı konuları hem hukuk dünyasında hem de kamuoyunda sıkça merak edilmektedir.
Kasten Öldürmeye Teşebbüs Nedir?
Kasten öldürmeye teşebbüs, bir kişinin başka bir kişiyi öldürme kastıyla hareket etmesi ancak çeşitli nedenlerle bu amacına ulaşamaması durumunda gerçekleşen suçtur. Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) bu suç tipi, hem kasten öldürme suçunun teşebbüs aşamasında kalmış hali hem de bağımsız bir suç tipi olarak düzenlenmiştir.
Kasten öldürmeye teşebbüs, failin bir insanı öldürme kastıyla icra hareketlerine başlaması ancak kendi iradesi dışındaki nedenlerle neticeyi gerçekleştirememesi halidir.
TCK’da Kasten Öldürmeye Teşebbüs Maddesi
Türk Ceza Kanunu’nda kasten öldürmeye teşebbüs konusu birkaç madde kapsamında düzenlenmektedir:
TCK Madde 81 – Kasten Öldürme
Bu madde temel düzenlemeyi içermekte olup, kasten öldürme suçunun teşebbüs aşamasında kalması durumunda da uygulanır.
TCK Madde 35 – Teşebbüs
Genel teşebbüs hükümlerini düzenleyen bu madde, kasten öldürmeye teşebbüs suçu için de geçerlidir. Maddeye göre:
- Suçun icrasına elverişli hareketlerle doğrudan başlanması gerekir
- Failin iradesi dışında sonucun gerçekleşmemesi şarttır
- Teşebbüs halinde ceza üçte birden yarıya kadar indirilir
Kasten Öldürmeye Teşebbüs Cezası Ne Kadar?
Kasten öldürmeye teşebbüs cezası, TCK madde 81’de belirlenen temel cezanın teşebbüs indirimi uygulanarak hesaplanır:
| Suç Tipi | Temel Ceza | Teşebbüs Cezası |
|---|---|---|
| Basit Kasten Öldürme | 12-20 yıl hapis | 8-13 yıl 4 ay hapis |
| Nitelikli Kasten Öldürme | Ağırlaştırılmış müebbet | 20-24 yıl hapis |
| Canavarca Hisle Kasten Öldürme | Ağırlaştırılmış müebbet | 20-24 yıl hapis |
Önemli Not: Teşebbüs indirimi uygulanırken, mahkeme takdir yetkisini kullanarak cezayı üçte birden yarıya kadar indirebilir. Bu nedenle kesin ceza miktarı dosyanın özelliklerine göre değişir.
Kasten Öldürmeye Teşebbüs Suçunun Unsurları
Bu suçun oluşabilmesi için belirli unsurların bir arada bulunması gerekir:
Maddi Unsur
- İcra hareketlerine başlanması: Failin öldürme amacıyla somut eylemde bulunması
- Neticeye ulaşılamaması: Ölüm sonucunun gerçekleşmemesi
- Failin iradesi dışında kalınması: Sonuca ulaşamama durumunun dış etkenlerden kaynaklanması
Manevi Unsur
- Öldürme kastı: Failin bilinçli olarak ölüm sonucunu istemiş olması
- Olası kast: Ölüm sonucunu göze almış olması
Kasten Öldürmeye Teşebbüs: Yargıtay’a Göre “Öldürme Kastı” Nasıl Anlaşılır?
Bir fiilin “kasten yaralama” mı yoksa “kasten öldürmeye teşebbüs” mü sayılacağı, Türk Ceza Hukuku’ndaki en önemli ayrımlardan biridir. Bu ayrım, verilecek cezanın miktarını kökten değiştirdiği için büyük önem taşır. Yargıtay, failin asıl niyetinin (kastının) ne olduğunu belirlemek için somut olayın özelliklerine göre bir dizi objektif ve sübjektif kriterin bir arada değerlendirilmesi gerektiğini yerleşik içtihatlarıyla ortaya koymuştur.
Yargıtay’ın Kast Değerlendirmesinde Dikkate Aldığı Temel Kriterler
Yüksek Mahkeme, failde öldürme kastının bulunup bulunmadığını anlamak için şu unsurları bir bütün olarak inceler:
- Kullanılan Aletin Niteliği: Saldırıda kullanılan aletin (bıçak, silah, sopa vb.) insan hayatını sonlandırmaya elverişli olup olmadığına bakılır.
- Saldırının Şiddeti ve Hedef Alınan Vücut Bölgesi: Eylemin yoğunluğu, darbe sayısı ve özellikle baş, göğüs, boyun gibi hayati organların bulunduğu bölgelerin hedef alınıp alınmadığı en önemli göstergelerden biridir.
- Yaraların Sayısı ve Niteliği: Mağdurun vücudundaki yara sayısı, yerleri ve hayati tehlike oluşturup oluşturmadığına ilişkin doktor raporları titizlikle incelenir.
- Failin Davranışları: Failin saldırıdan önce, saldırı sırasında ve saldırıdan sonraki tutum ve davranışları kastın anlaşılmasında önemli ipuçları verir. Örneğin, saldırıdan sonra mağdura yardım etmek yerine olay yerinden kaçması, kastın öldürmeye yönelik olduğuna işaret edebilir.
- Taraflar Arasındaki Husumet: Fail ile mağdur arasında olaydan önceye dayanan bir husumet, kin veya anlaşmazlık olup olmadığı da kastın niteliğini belirlemede bir faktör olarak değerlendirilir.
Uygulamadan Örneklerle Yargıtay’ın Yaklaşımı
Bu kriterler pratikte şu şekilde yorumlanır:
- Hayati Bölgeye Saldırı: Yargıtay, genellikle göğüs, kafa veya boyun gibi hayati bölgelere bıçakla veya ateşli silahla yapılan saldırıları, öldürme kastının en belirgin işareti olarak kabul eder. Mağdurun, zamanında yapılan tıbbi müdahale sayesinde hayatta kalması, eylemin “öldürmeye teşebbüs” olarak nitelendirilmesini engellemez.
- İsabet Etmeyen Atışlar: Ateşli silahla yapılan saldırılarda, merminin isabet etmemesi veya hayati bir tehlike yaratmaması, failin öldürme kastı olmadığı anlamına gelmez. Kullanılan silahın niteliği, atış mesafesi ve hedef gözetilip gözetilmediği gibi unsurlar, isabet olmasa dahi kastın öldürmeye yönelik olduğu sonucuna götürebilir.
Failin Pişmanlık Gösteren Davranışları: Failin, saldırıdan sonra mağduru hastaneye götürmesi veya pişmanlık göstermesi gibi eylemler, cezada indirim nedeni olarak dikkate alınabilir. Ancak bu durum, eylemin en başındaki öldürme kastının varlığını her zaman ortadan kaldırmaz; olayın başlangıcındaki niyet yine de ayrıca değerlendirilir.
Kasten Öldürmeye Teşebbüs Cezası Paraya Çevrilir Mi?
Kasten öldürmeye teşebbüs cezası paraya çevrilemez. TCK madde 50’ye göre, aşağıdaki durumlarda hapis cezası para cezasına çevrilemez:
- Üst sınırı beş yıldan fazla olan hapis cezaları
- Kişilere karşı işlenen suçlarda verilen hapis cezaları
- Kasten öldürme ve kasten yaralama gibi suçlarda verilen cezalar
Bu nedenle, kasten öldürmeye teşebbüsten hüküm giyenler cezalarını infaz kurumunda çekmek zorundadır.
İnfaz Oranı ve Koşullu Salıverilme
Kasten öldürmeye teşebbüs infaz oranı aşağıdaki gibidir:
| Suç Türü | İnfaz Oranı | Açık Ceza İnfaz Oranı |
|---|---|---|
| Kasten Öldürmeye Teşebbüs | 2/3 | 1/2 |
| Terör Suçu Niteliğinde | 3/4 | 2/3 |
Kasten Öldürmeye Teşebbüs Savunma Dilekçesi Örneği
Kasten öldürmeye teşebbüs suçu ile ilgili hazırlanabilecek örnek savunma dilekçesi aşağıdaki gibidir:
SAVUNMA DİLEKÇESİ
T.C. … AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI’NA
Dosya No: 2024/…
Sanık: …
Suç: Kasten Öldürmeye Teşebbüs
SAYIN MAHKEME BAŞKANI VE ÜYELERİ,
Müvekkilim … aleyhine açılan kasten öldürmeye teşebbüs davası hakkında savunmamız aşağıdaki gibidir:
1. OLAYIN GELİŞİMİ VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME
İddia edilen olay tarihinde müvekkilim ile mağdur arasında yaşanan tartışma sırasında, müvekkilimin mağduru öldürme kastıyla hareket etmediği, olayın ani gelişen bir tartışma sonucu meydana geldiği açıktır.
2. KASTEN ÖLDÜRME KASTININ BULUNMADIĞI
Müvekkilimin eylemi incelendiğinde;
- Olay öncesinde herhangi bir plan yapılmadığı,
- Kullanılan aletin ölüm meydana getirmeye elverişli olmadığı,
- Mağdurun hayati organlarının hedeflenmediği,
- Müvekkilimin olaydan hemen sonra pişmanlık duyduğu anlaşılmaktadır.
3. HUKUKİ DAYANAK
Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin yerleşik içtihadına göre, kasten öldürme kastının varlığı için objektif ve sübjektif unsurların birlikte değerlendirilmesi gerekir. Somut olayda bu unsurlar öldürme kastını desteklememektedir.
4. SONUÇ VE TALEP
Yukarıda açıklanan nedenlerle müvekkilimin kasten öldürmeye teşebbüs suçundan beraatına, şayet mahkemenizce suçlu görülecek olursa kasten yaralama suçundan cezalandırılmasına karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz.
Av. …
Tarih: …
Savunma Stratejileri ve Hukuki Yaklaşımlar
Kasten öldürmeye teşebbüs savunması hazırlanırken aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır:
Kast Unsurunu Reddetmek
- Öldürme kastının bulunmadığını savunmak
- Yaralama kastı ile hareket edildiğini ileri sürmek
- Taksirli hareket olduğunu belirtmek
Teşebbüs Aşamasına İtiraz
- İcra hareketlerine başlanmadığını savunmak
- Hazırlık hareketinde kalındığını ileri sürmek
- Gönüllü vazgeçme olduğunu iddia etmek
İndirimi Gerektiren Durumlar
- Haksız tahrik varlığını ileri sürmek
- Meşru müdafaa sınırlarının aşılması durumunu savunmak
- Takdiri indirim nedenlerini belirtmek
Dikkat: Kasten öldürmeye teşebbüs gibi ağır suçlarda profesyonel hukuki yardım almak kritik önemdedir. Doğru savunma stratejisi, cezanın önemli ölçüde azaltılmasına veya beraat kararı verilmesine neden olabilir.
Nitelikli Haller ve Ceza Artırımları
TCK madde 82‘de düzenlenen nitelikli haller, kasten öldürmeye teşebbüs suçu için de geçerlidir:
Cezayı Artıran Nitelikli Haller
- Canavarca his: İşkence yaparak, acı çektirerek
- Eziyet çektirerek: Uzun süre acı vererek
- Tasarlayarak: Önceden plan yaparak
- Saklanarak: Gizlenerek saldırma
- Birden fazla kişiye karşı: Aynı olay içinde
Özel Durum Artırımları
- Belli kişilere karşı işlenmesi (anne, baba, çocuk)
- Kamu görevlisi iken işlenmesi
- Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi
Silahla ve Bıçakla Kasten Öldürmeye Teşebbüs
Silahla kasten öldürmeye teşebbüs ve bıçakla kasten öldürmeye teşebbüs durumlarında, kullanılan aletin özelliği kastın belirlenmesinde önemli rol oynar:
Silahla İşlenen Suçlar
Ateşli silah kullanılması durumunda, failin öldürme kastının varlığı daha kolay kabul edilir. Yargıtay kararlarına göre:
- Silahın ateşlenmesi tek başına öldürme kastını gösterir
- Hedeflenen vücut bölgesi önem taşır
- Mesafe ve atış sayısı değerlendirilir
Bıçakla İşlenen Suçlar
Kesici alet kullanılması durumunda aşağıdaki kriterler değerlendirilir:
- Bıçağın boyutu ve özelliği
- Saldırının şiddeti ve sayısı
- Hedeflenen vücut bölgesi (kalp, boyun gibi hayati organlar)
- Mağdurun durumu ve yaraların ağırlığı
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kasten adam öldürmeye teşebbüs cezası ne kadardır?
Kasten öldürmeye teşebbüs cezası, temel suçun cezasının üçte birden yarıya kadar indirilmesiyle belirlenir. Basit kasten öldürme için 8-13 yıl 4 ay arasında hapis cezası verilir.
Kasten öldürmeye teşebbüs cezası paraya çevrilir mi?
Hayır, kasten öldürmeye teşebbüs cezası paraya çevrilemez. Bu tür ağır suçlarda verilen hapis cezaları mutlaka infaz kurumunda çekilir.
Öldürmeye teşebbüsten kaç yıl yatılır?
İnfaz oranı 2/3 olduğu için, 12 yıl ceza alan bir kişi yaklaşık 8 yıl infaz kurumunda kalır. Açık cezaevine geçiş 1/2 oranında gerçekleşir.
Kasten öldürmeye teşebbüs suçunun cezası nedir?
TCK madde 81’e göre belirlenen temel cezanın teşebbüs indirimi uygulanarak hesaplanır. Bu suç için 8 yıldan 13 yıl 4 aya kadar hapis cezası verilebilir.
Kasten öldürmeye teşebbüs af kapsamında mı?
Türkiye’de çıkarılan genel aflarda kasten öldürme ve teşebbüs suçları genellikle af kapsamına alınmaz. Son genel af 2000 yılında çıkarılmış ve bu suçları kapsamıyordu.
Bıçakla kasten adam öldürmeye teşebbüs cezası kaç yıl?
Kullanılan aletin türü ceza miktarını değiştirmez, ancak kastın belirlenmesinde önemlidir. Bıçakla işlenen kasten öldürmeye teşebbüs de aynı ceza skalasında (8-13 yıl 4 ay) değerlendirilir.
Silahla kasten adam öldürmeye teşebbüs cezası kaç yıl?
Silahla işlenen suçlarda da temel ceza dilimi aynıdır. Ancak silah kullanımı öldürme kastının varlığını güçlendiren bir delil olarak kabul edilir.
Af ve İndirim İmkanları
Kasten öldürmeye teşebbüs af konusunda mevcut durum şöyledir:
Genel Af
Türkiye’de son genel af 2000 yılında çıkarılmış olup, kasten öldürme ve teşebbüs suçları af kapsamına alınmamıştır.
Özel Af
Cumhurbaşkanı’nın özel af yetkisi bulunmakla birlikte, kasten öldürmeye teşebbüs gibi ağır suçlarda nadiren kullanılır.
İyi Hal İndirimi
İnfaz sürecinde iyi hal gösteren hükümlülere sağlanan indirimler mevcuttur.
Dava Süreci ve Hukuki Haklar
Kasten öldürmeye teşebbüs suçu ile ilgili dava sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlar:
Ön İnceleme Aşaması
- Adli tıp raporu alınması
- Olay yeri incelemesi
- Tanık beyanlarının toplanması
- Delillerin korunması
Kovuşturma Aşaması
- Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılanma
- Mütalaanın hazırlanması
- Savunma hakkının kullanılması
- Son sözün verilmesi
Temyiz Süreci
- Yargıtay’a başvuru hakkı
- Temyiz dilekçesi hazırlanması
- İtiraz nedenlerinin belirtilmesi
Mağdur Hakları ve Tazminat
Kasten öldürmeye teşebbüs suçunun mağduru olan kişilerin hakları:
Ceza Davası İçindeki Haklar
- Müdahil olma hakkı
- Vekil tutma hakkı
- Delil gösterme hakkı
- Duruşmalara katılma hakkı
Tazminat Hakları
- Maddi tazminat talep etme
- Manevi tazminat isteme
- Tedavi giderlerinin karşılanması
- İş gücü kaybı tazminatı
Sonuç
Kasten öldürmeye teşebbüs suçu, Türk Ceza Hukuku’nun en ciddi suç tiplerinden biridir. Bu suçun cezası 8 yıldan 13 yıl 4 aya kadar hapis cezasıdır ve paraya çevrilemez. Suçun oluşması için öldürme kastı ile icra hareketlerine başlanması, ancak çeşitli nedenlerle neticeye ulaşılamaması gerekir.
Bu tür ciddi suçlarla karşılaşan kişilerin mutlaka deneyimli bir ceza avukatından hukuki yardım alması önerilir. Doğru savunma stratejisi ile beraat kararı alınabileceği gibi, cezanın önemli ölçüde azaltılması da mümkündür.
Kasten öldürmeye teşebbüs suçu ile ilgili herhangi bir hukuki durumunuz varsa, profesyonel hukuki destek almanız önem arz eder. Hak kaybına uğramamak için sürelerin takip edilmesi kritik önemdedir.
Feragatname
Yasal Uyarı ve Feragatname:
Bu makalede yer alan bilgiler genel hukuki bilgi amaçlı olup, kesin hukuki görüş niteliği taşımamaktadır.
